Szkoła Podstawowa w Siedlcu Dużym to stosunkowo niewielka placówka, w której uczy się 87 uczniów. Powodem zgłoszenia do udziału w projekcie była troska o przyszłość uczących się w niej dzieci i potrzeba edukacji w zakresie bezpieczeństwa w drodze do szkoły. Jest to niezwykle istotne tej właśnie placówce ze względu jej szczególną sytuację – w pobliżu szkoły brakuje wyznaczonych dróg rowerowych, przejścia dla pieszych, znaków ograniczenia prędkości ani progów zwalniających. Dzieci przechodzą do szkoły bezpośrednio przed parking, na którym codziennie rano jest duży ruch – wjeżdżają i wyjeżdżają rodzice odwożący uczniów na lekcje, również tędy przyjeżdżają do placówki rowerzyści, tu również parkuje i zawraca szkolny autobus.
Akcja fotograficzna Moja droga do szkoły
Warsztaty ze społecznością szkolną poprzedziła akcja fotograficzna Moja droga do szkoły. W dniach 16-22 września chętni uczniowie fotografowali swoją drogę do szkoły – sposób podróży, ulubione miejsca, ale też odcinki trasy nielubiane lub uważane przez nich za niebezpieczne. Celem akcji było umożliwienie dorosłym – rodzicom, nauczycielom, władzom samorządowym – spojrzenia oczami dzieci na bezpieczeństwo w drodze do szkoły oraz zachęcenie uczniów i ich opiekunów do podróżowania do niej w zdrowy dla nich i przyjazny dla środowiska sposób. Przesłane na akcję zdjęcia stanowiły punkt wyjścia do dyskusji podczas warsztatów ze społecznością szkolną. Akcja była wydarzeniem wpisanym w Europejski Tydzień Mobilności, którego tematem przewodnim w 2024 roku było Współdzielenie Przestrzeni Publicznej.
W Szkole Podstawowej w Siedlcu Dużym akcja cieszyła się ogromnym zainteresowaniem i wzięły w niej udział wszystkie dzieci uczące się w tej placówce.
Czego boją się dzieci w drodze do szkoły?
W swoich pracach fotograficznych uczniowie zidentyfikowali realne zagrożenia i niebezpieczne sytuacje, z którymi mierzą się w drodze do szkoły. Istotnym problemem okazała się konieczność współdzielenia przestrzeni na drodze z samochodami. Poczucie zagrożenia wśród dzieci budzi przede wszystkim brak wyznaczonej, bezpiecznej drogi dla pieszych i rowerzystów – chodnika, ścieżki rowerowej, bezpiecznego przejścia dla pieszych. Kolejnym problemem są sytuacje o bardziej tymczasowym charakterze, czyli różnego rodzaju remonty i roboty drogowe. Przy braku wprowadzenia tymczasowej organizacji ruchu uwzględniającej pieszych i ich potrzeby generują one niebezpieczne dla dzieci sytuacje na drodze.
Co dzieci lubią w drodze do szkoły?
Dzieci w swoich pracach często podkreślały społeczny walor wędrówki do szkoły – na zdjęciach wyraźnie widać, że bardzo ważne są dla nich wspólne spacery z przyjaciółmi czy spotkania jeszcze przed lekcjami. Równie istotna jest jednak aktywność fizyczna w drodze do szkoły – czyli możliwość podróży rowerem lub hulajnogą.
Warsztaty
Podczas warsztatów w Szkole Podstawowej w Siedlcu Dużym pracowaliśmy z wieloma osobami reprezentującymi różne grupy wchodzące w skład lokalnej społeczności. W spotkaniu wzięła udział duża liczba uczniów ze starszych klas, nauczyciele, rodzice i dyrekcja szkoły, a także przedstawiciele władz gminy oraz lokalnych mediów. Dzięki temu zyskaliśmy bezcenne spojrzenie na przestrzeń otaczającą szkołę z wielu perspektyw i mogliśmy lepiej poznać potrzeby zarówno dorosłych, jak i dzieci.
Spotkanie rozpoczęliśmy od wspólnej pracy z wielkoformatowymi zdjęciami satelitarnymi, przedstawiającymi bezpośrednią okolicę szkoły. Poprosiliśmy wszystkich obecnych, żeby korzystając z map opowiedzieli nam o przestrzeni, z której korzystają na co dzień: o tym, jak poruszają się w konkretnych miejscach, o tym, czego im brakuje oraz co budzi ich niepokój i co powinno zdecydowanie być rozwiązane w inny sposób. Dzięki wspólnej pracy różne grupy, które na co dzień nie mają szansy na rozmowę o swoich potrzebach i wymaganiach wobec przestrzeni (jak na przykład dzieci i przedstawiciele samorządów) mogły wreszcie usłyszeć się nawzajem i lepiej zrozumieć.
Szybko okazało się, że dużym wyzwaniem dla młodszych i starszych mieszkańców Siedlca Dużego są zaniedbania infrastrukturalne – brak dróg rowerowych, brak bezpiecznego chodnika po obu stronach drogi, który wiódłby przez całą miejscowoś. Osobnym problem jest wielomiesięczny remont znajdującej się w pobliżu szkoły DK 91, podczas którego zlikwidowano dotychczasowe oznakowanie przejścia dla pieszych i nie zaproponowano w zamian żadnych rozwiązań podnoszących bezpieczeństwo pieszych – w tym dzieci mieszkających z drugiej strony miejscowości, codziennie przekraczających tę trasę w drodze na lekcje i z powrotem.
Następnie wspólnie omówiliśmy wybrane zdjęcia, nadesłane przez dzieci podczas akcji fotograficznej. Ta krótka rozmowa pozwoliła uczestnikom spotkania spojrzeć z dziecięcej perspektywy nie tylko na sposób podróżowania do szkoły, ale także na dostępną infrastrukturę oraz zagadnienia związane z bezpieczeństwem w drodze do szkoły.
Wszystkie uwagi, które zebraliśmy podczas pracy z mapą, zweryfikowaliśmy następnie podczas wspólnego spaceru wokół terenu szkoły. Podczas tej wędrówki prowadzonej przez członków lokalnej społeczności mogliśmy lepiej zrozumieć specyficzne uwarunkowania tej konkretnie placówki. Mogliśmy lepiej zrozumieć, jak duży teren zielony otacza placówkę i jak dużym wyzwaniem są samochody rodziców, które obecnie mogą być parkowane bezpośrednio przy drzwiach prowadzących do szkoły. Przechodząc wspólnie wiodącą do szkoły wąską drogą zastanawialiśmy się, jak ograniczyć ruch samochodów mijających się tu z pieszymi i rowerzystami. Mieliśmy też okazję zobaczyć, jak szybko poruszają się samochody mknące położoną tuż przy szkole drogą pozbawioną progów zwalniających czy innych form przypominających o konieczności ograniczenia prędkości w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły.
Na koniec omówiliśmy różne rozwiązania stosowane obecnie na całym świecie w celu poprawy bezpieczeństwa dzieci przed szkołą oraz przyjrzeliśmy się największym wyzwaniom, z jakimi mierzą się obecnie szkoły podczas porannego piku komunikacyjnego. Chodzi tu przede wszystkim o duże natężenie ruchu przed szkołą oraz o problem zanieczyszczenia powietrza.
Po opracowaniu wszystkich materiałów warsztatowych stworzymy rekomendację dla tej konkretnej szkoły, w której wskażemy rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo oraz dopasowane do specyficznych potrzeb społeczności. Powstanie także specjalne oznakowanie strefy szkolnej, a szkoła weźmie udział w ogólnoeuropejskiej akcji Streets For Kids – Ulice dla Dzieci.
Projekt realizowany ze środków Fundacji Inter Cars w ramach Programu Grantowego Drogowskaz.
